Home » Εύοσμος

Εύοσμος

Η πόλη μας ο Εύοσμος – ένας από τους μεγαλύτερους σε έκταση και πληθυσμό δήμους της Θεσσαλονίκης και όλης της χώρας – βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης.
Η ύπαρξη οικισμού στην περιοχή του Ευόσμου χρονολογείται ήδη από τα τέλη του 18ου αιώνα. Οι λίγες οικογένειες που κατοικούσαν σ’ αυτήν ανήγειραν τον σωζόμενο μέχρι τις μέρες μας Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου (1819).
Αξίζει δε να τονισθεί ότι ο εν λόγω ναός – έμβλημα του Δήμου – αποτελεί, βάσει ειδικής μελέτης της Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, σπουδαίο ιστορικό μνημείο όχι μόνο για τον Εύοσμο, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή της δυτικής Θεσσαλονίκης.

Ο μικρός αυτός οικισμός στην περιοχή του Ευόσμου κατοικούνταν από 40-50 οικογένειες γηγενών και Μεγαλολιβαδιωτών Βλάχων. Ήταν γνωστός με το όνομα Χαρμάνκιοϊ (τόπος με αλώνια), που προσδιόριζε και το κύριο χαρακτηριστικό της παραγωγικής απασχόλησης των κατοίκων του, τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
Το Χαρμάνκιοϊ έμελλε να αποτελέσει μαζί με το Καράμπουρνου, τους βασικούς στη Βόρεια Ελλάδα χώρους υποδοχής των χιλιάδων προσφύγων πριν και κατά κύριο λόγο μετά το 1922. Αναμφισβήτητα, η άφιξη των προσφύγων αποτέλεσε τη σημαντικότερη τομή στην οικιστική «διαδρομή» του Χαρμάνκιοϊ. Προκάλεσε ακόμη για πρώτη φορά τη «διαίρεση» του τοπωνυμίου: α) Παλαιό Χαρμάνκιοϊ ήταν πλέον η περιοχή γύρω από τον ιστορικό ναό του Αγίου Αθανασίου, όπου αναπτύχθηκε, με βάση τις πηγές, ο πρώτος οικισμός, β) (Νέο ή Κάτω) Χαρμάνκιοϊ ονομάσθηκε η περιοχή με τις σκηνές, τις παράγκες και τους θαλάμους από όπου διήλθαν ή εγκαταστάθηκαν προσωρινά χιλιάδες -μόνιμα πολύ λιγότεροι- πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, την Ανατολική Ρωμυλία, τον Πόντο και τη Μ. Ασία στο χρονικό διάστημα 1914-1924.
Στο Παλαιό Χαρμάνκιοϊ εγκαταστάθηκαν 266 προσφυγικές οικογένειες, η πλειοψηφία των οποίων προερχόταν από την ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης και ιδιαίτερα από τον Κουκλουτζά, προάστιο και θέρετρο της Σμύρνης. Εγκαταστάθηκαν ακόμη 10 οικογένειες Ποντίων και 2 Ανατολικoθρακιωτών.

εωοσμος_1Με την εγκατάσταση των προσφύγων η περιοχή μετονομάζεται Νέος Κουκλουτζάς (1926). Το 1934 ιδρύεται η Κοινότητα Ν. Κορδελιού Νέο Κουκλουτζά. (Ν. Κορδελιό, Χαρμάνκιοϊ, Ν. Κουκλουτζάς), με έδρα όμως τον πολυπληθέστερο
Το 1953 ο Νέος Κουκλουτζάς γίνεται ξεχωριστή κοινότητα και δύο χρόνια αργότερα (1955) αποκτά πλέον την επωνυμία ΕΥΟΣΜΟΣ, που πιθανώς αποτελεί ακριβή μετάφραση μας πρότερης τουρκικής ονομασίας. Στη δεκαετία του 1950, με το κύμα εσωτερικής μετανάστευσης στις μεγάλες πόλεις της χώρας μας, ο μικρός γεωργοκτηνοτροφικός οικισμός του Νέου Κουκλουτζά γνωρίζει μια άνευ προηγουμένου πληθυσμιακή έκρηξη, αφού γύρω από αυτόν εγκαθίστανται εκατοντάδες οικογένειες, κυρίως από τη Β. Ελλάδα. Η πολύ μεγάλη ανάπτυξη του πληθυσμού θα οδηγήσει στην αναγνώριση της κοινότητας Ευόσμου σε ομώνυμο Δήμο το 1972.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970-αρχές δεκαετίας του 1980 η εγκατάσταση εσωτερικών μεταναστών στον Εύοσμο μειώθηκε προσωρινά, αλλά ποτέ δε σταμάτησε. Αντίθετα, ο πληθυσμός του Ευόσμου άρχισε να γιγαντώνεται και πάλι από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Η τεράστια ανοικοδόμηση και οι χαμηλές -τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια- τιμές αγοράς ή ενοικίασης των ακινήτων προσείλκυσαν και προσελκύουν πολλές οικογένειες ομογενών από την πρώην Σοβιετική Ένωση, αλλά και πολλά νέα ζευγάρια από άλλες περιοχές της Θεσσαλονίκης -και όχι μόνο- τα τελευταία 15 χρόνια.
Στην απογραφή του 2001 ο πληθυσμός του Δήμου ήταν 54.825 κάτοικοι, ενώ σήμερα πιθανότατα φθάνει. τις 120 χιλιάδες, παρουσιάζοντας φρενήρεις ρυθμούς οικιστικής ανάπτυξης (περιοχές Νέας Πολιτείας και άνωθεν της περιφερειακής) με το μικρότερο μάλιστα μέσο όρο ηλικίας.

απόσπασμα από την ιστοσελίδα του δήμου Ευόσμου

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Κάντε like στη σελίδα του evosmos.org στο Facebook Έτσι θα ενημερώνεστε πρώτοι για τα νέα της καθημερινότητας.

Κλείσιμο